MULTIPLE SCLEROSIS EXPLAINED: FROM PATHOPHYSIOLOGY TO DIAGNOSIS AND MANAGEMENT

Anna Rakoczy; Patrycja Walkiewicz; Karolina Ochyra; Martyna Bukała; Kornelia Pudło; Jowita Frydrych; Gabriela Godek; Karolina Ryba; Katarzyna Znamirowska; Klaudia Zacher

doi:10.31435/ijitss.4(48).2025.4147

Authors

Anna Rakoczy University Teaching Hospital them. F. Chopin in Rzeszów, Rzeszów, Poland https://orcid.org/0009-0001-1096-161X
Patrycja Walkiewicz University Teaching Hospital them. F. Chopin in Rzeszów, Rzeszów, Poland https://orcid.org/0009-0002-0492-9485
Karolina Ochyra Medical Center in Łańcut, Łańcut, Poland https://orcid.org/0009-0009-7525-3014
Martyna Bukała Medical Center in Łańcut, Łańcut, Poland https://orcid.org/0009-0002-9288-4140
Kornelia Pudło Independent Public Health Care Complex No. 1 in Rzeszów, Rzeszów, Poland https://orcid.org/0009-0007-1415-6048
Jowita Frydrych University Teaching Hospital them. F. Chopin in Rzeszów, Rzeszów, Poland https://orcid.org/0009-0003-5416-7252
Gabriela Godek University Teaching Hospital them. F. Chopin in Rzeszów, Rzeszów, Poland https://orcid.org/0009-0003-6633-6498
Karolina Ryba University Teaching Hospital them. F. Chopin in Rzeszów, Rzeszów, Poland https://orcid.org/0009-0007-4305-8375
Katarzyna Znamirowska University Teaching Hospital them. F. Chopin in Rzeszów, Rzeszów, Poland https://orcid.org/0009-0005-6760-2174
Klaudia Zacher Medical Center in Łańcut, Łańcut, Poland https://orcid.org/0009-0003-8839-9668

DOI:

https://doi.org/10.31435/ijitss.4(48).2025.4147

Keywords:

Multiple Sclerosis, Demyelination, Central Nervous System Pathology, Disease Mechanisms, Neurological Symptoms, Therapeutic Approaches

Abstract

Multiple sclerosis (MS) is a chronic, autoimmune disease of the central nervous system that leads to the destruction of the myelin sheaths in the brain and spinal cord, resulting in progressive disability. It most commonly affects young adults, with a higher prevalence in women. The exact causes of MS remain unclear. It is believed that genetic and environmental factors, such as viral infections and vitamin D deficiency, play a significant role in the disease's development. MS typically follows a relapsing-remitting course, with periods of exacerbation and clinical improvement. The symptoms of MS are highly variable and depend on the location of demyelinating lesions. The onset of the disease may be asymptomatic. Early symptoms often include vision disturbances, paresthesia, and aphasia. In advanced stages, patients may experience spasticity, tremors, bowel and bladder dysfunction, sexual dysfunction, dizziness, cognitive impairments, and pain. Treatment of MS requires an individualized approach that combines pharmacotherapy with rehabilitation. Despite advances in therapy, the disease can still shorten life expectancy by several years and significantly impact the quality of daily functioning.

Aim of the Study: The aim of this article is to present the current state of knowledge on multiple sclerosis, including a discussion of its causes, symptoms, diagnostic methods, and available therapeutic options.

Materials and Methods: A review of the available literature of Google Scholar, PubMed.

Results: Multiple sclerosis (MS) is a chronic, autoimmune inflammatory disease that leads to damage to the myelin sheaths in the central nervous system, resulting in a variety of neurological symptoms. The pathogenesis of the disease involves genetic, environmental, and immunological factors. Patients with MS experience a decline in quality of life, particularly in terms of social and professional functioning, due to progressive disability and psychological symptoms. Disease-modifying treatments (DMTs), and biologic drugs, significantly reduce the frequency of relapses and delay disease progression.

References

Kamińska, J., Koper, O. M., Piechal, K., & Kemona, H. (2017). Stwardnienie rozsiane – etiopatogeneza i możliwości diagnostyczne. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 71, 551–563. https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.3836

Kazibutowska, Z. (2008). Diagnostyka, rokowanie i leczenie w stwardnieniu rozsianym w kontekście zagadnień rehabilitacji. Polski Przegląd Neurologiczny, 4, 46–47.

Selmaj, K. (2005). Stwardnienie rozsiane – kryteria diagnostyczne i naturalny przebieg choroby. Polski Przegląd Neurologiczny, 1(3), 99–105.

Krajewski, S., Dobek, A., Zawadka-Kunikowska, M., Kowalewski, M., Jakimiec, R., & Kunikowski, K. (2014). Zespół przewlekłego zmęczenia – problem osób chorych na stwardnienie rozsiane. Hygeia Public Health, 49(3), 519–525.

Lipowski, M., & Brola, W. (2024). Zaburzenia erekcji u chorych na stwardnienie rozsiane. Aktualności Neurologiczne, 24(1), 35–39. https://doi.org/10.15557/AN.2024.0005

Berkowicz, T., & Selmaj, K. (2005). Leczenie objawowe stwardnienia rozsianego. Polski Przegląd Neurologiczny, 1(3), 124–129.

Malec-Milewska, M. (2014). Ból u chorych na stwardnienie rozsiane. Medycyna Paliatywna w Praktyce, 8(1), 29–40.

Bartosik-Psujek, H., Malec-Milewska, M., Berkowicz, T., Jędrzejewski, B., Radziszewski, P., & Selmaj, K. (2013). Nowoczesne leczenie objawowe w stwardnieniu rozsianym. Polski Przegląd Neurologiczny, 9(4), 160–171.

Losy, J., Bartosik-Psujek, H., Członkowska, A., Kurowska, K., Maciejek, Z., Mirowska-Guzel, D., Potemkowski, A., Ryglewicz, D., & Stępień, A. (2016). Leczenie stwardnienia rozsianego – zalecenia Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Polski Przegląd Neurologiczny, 12(2), 80–95.

Rzepiński, Ł., & Maciejek, Z. (2018). Heterogenność etiopatogenezy stwardnienia rozsianego w kontekście danych klinicznych, immunohistochemicznych, autopsyjnych oraz aktualnych możliwości terapeutycznych. Polski Przegląd Neurologiczny, 14(1), 1–9.

Bonek, R., & Maciejek, Z. (2009). Naturalny przebieg stwardnienia rozsianego. Aktualności Neurologiczne, 9(2), 116–125.

Potemkowski, A., & Opara, J. (2015). Potrzeby i możliwości rehabilitacji chorych na stwardnienie rozsiane w Polsce. Aktualności Neurologiczne, 15(2), 74–79. https://doi.org/10.15557/AN.2015.0010

Potemkowski, A. (2009). Stwardnienie rozsiane w świecie i w Polsce – ocena epidemiologiczna. Aktualności Neurologiczne, 9(2), 91–97.

Kaczmarczyk, A. (2022). Choroby demielinizacyjne. W A. Brzęk, E. Krzystanek, & J. Siuda (Red.), Fizjoterapia i leczenie w wybranych jednostkach chorobowych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego: Rozważania teoretyczne i zalecenia praktyczne. Podręcznik dla studentów kierunków medycznych, w tym fizjoterapii i lekarskiego (ss. 23–31). Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.

Guzik, A., & Kwolek, A. (2015). Częstość występowania i rozmieszczenie stwardnienia rozsianego w Polsce i na świecie. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie, 1, 55–62.

Adamczyk-Sowa, M., Kalinowska, A., Siger, M., Kułakowska, A., Rejdak, K., Potemkowski, A., Losy, J., Mirowska-Guzel, D., Zakrzewska-Pniewska, B., Stępień, A., Brola, W., Głąbiński, A., Sarzyńska-Długosz, I., Zaborski, J., & Bartosik-Psujek, H. (2021). Diagnostyka stwardnienia rozsianego. Rekomendacje Sekcji Stwardnienia Rozsianego i Neuroimmunologii Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Polski Przegląd Neurologiczny, 17(4), 149–164. https://doi.org/10.5603/PPN.2021.0028

Wawrzyniak, S., & Pietrzak, A. (2020). Stwardnienie rozsiane – wybrane aspekty dotyczące rozpoznania choroby. MS Report, 9(4), 12–16.

Bartosik-Psujek, H. (2012). Algorytmy diagnostyczne i kryteria kwalifikacji do leczenia immunomodulacyjnego w stwardnieniu rozsianym. Polski Przegląd Neurologiczny, 8(2), 76–83.

Zajkowska, A., & Kułakowska, A. (2018). Wirusy Herpesviridae a stwardnienie rozsiane – powiązania etiopatogenetyczno-terapeutyczne. Polski Przegląd Neurologiczny, 14(1), 10–17.

Szymczak, W., Pastusiak, K., & Bogdański, P. (2021). Rola mikrobioty jelitowej w rozwoju stwardnienia rozsianego. Polski Przegląd Neurologiczny, 17(3), 115–120. https://doi.org/10.5603/PPN.2021.0020

Stasiołek, M., Mycko, M., & Selmaj, K. (2005). Patogeneza stwardnienia rozsianego. Polski Przegląd Neurologiczny, 1(3), 92–98.

Snarska, K., Karwowska, M., Kapica-Topczewska, K., Drozdowski, W., & Bachórzewska-Gajewska, H. (2015). Jakość życia pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Problemy Pielęgniarstwa, 23(3), 349–356.